بابەتیە ڕەخنەیی سەروو پەیکەروو مامۆسا بێسارانی جە دەگاو بێسارانی
بابەتیە ڕەخنەیی سەروو پەیکەروو مامۆسا بێسارانی جە دەگاو بێسارانی
حەز مەکەروو وەڵ چانەیە باسەکەیم دەسپەنە کەروو، ئاماژە بڎەو پانەیە کە ئامانج چی قسەوباسیە نەک غەرەزی شەخسی وە نە خراوکەردەو کەسین؛ بەڵکوو ئینە سەردەمیانەتەرین شێوەو ئێعتراز و ئێعلاموو ناڕەزایەتی پەی پارێزنایو جایەگا و پلەومەقاموو کەسایەتییە نامدار و نایابە فەرهەنگیەکانەن جە حەر کۆمەڵگایەنە. ئومێدوارەنا ئی یادداشتە و یادداشتە وەڵینەکاتەریچ کە جە لایەنوو کەسانیەتەر سەروو ئی پەیکەرەیە نویسیاینێ، بیاوا بە گۆشوو ساحێب مەتڵەبا تا بەلکیم جە ئایەندەنە پەی ئی جۆرە هەرمانە حەساسە فەرهەنگییانە، فرەتەر جە کەسایەتییە ساحێب نەزەرە فەرهەنگیەکا بەهرە بەرا و جە ڕانموونی و پەیلواکاشا ئێستفادە کەرا. ئەڵبەتە لازمەن واچوو کە بەندەی حەقیر وێم بە ساحێبنەزەر و بەشیە جە کۆمەڵگای فەرهەنگی نمەزانوو، بەڵام شانازی ئانەیمە بییەن کە جە مەحزەروو ئی ئازیزانە پێسەو شاگردی دەرسم وەنە بۆ.
هۆکاری بنەرەتیو ئی ڕەخنەیە:
پەیکەری تازەو مامۆسا بێسارانی چنڎ ڕوێ چێوەڵ جە مێڎانی ئەسڵیو بێسارانینە مەرزیارە. وەختیە چەمم کەوت بە عەکسوو پەیکەرەکەی، پەڕاوپەر دڵم تەمیارە و دڵنیانا حەر کەسیە کە یەک تۆزقاڵە مسقاڵ دڵش پەی فەرهەنگ و ئەدەب و هونەروو ئی وەڵاتیە بڎۆ وەنە، بە دیەو ئی پەیکەرەیە، هەناسییە سەردە هۆرمەکێشۆ. سەرەڕاو ئانەیە کە پەی وەش کەردەو ئی پەیکەرەیە جه سندۆقوو ئێعتباراتوو دەگاو بێسارانی مەبلەغیە فراوان سەرف کریان، بەڵام بەداخوە زاهێرەن هیچ ڕاوێژ و هەماهەنگییە چەنیو ئەهلوو نەزەر و فەرهەنگی لانیکەم جە دەگاو بێسارانی نەکریان. شایەد ئی مەسئەلێ جە دیدوو بڕیە کەسێوە بێ بایەخ و بێ ئەهەمیەتە بۆ و فرەکەسێ سەرش نەلا؛ بەڵام ئەگەر کەسانیەچ هەنێ کە جە سەروو دڵسۆزی و نیگەرانیوە دەس مەکەرا بە ئێنتقاد و ڕەخنە گێرتەی، نمەبۆ بنریۆ بە حەسێبوو مەسایێلی شەخسی و تاکەکەسی؛ بەڵکوو هەدەف شۆنگێرتەی دڵەورکێ و دەغدەغەو جەمینەو خەڵکی و بە جوریە جە جۆرا، بەرزوە کەردەیو پلێو ئاگایی و زانیاریو مەردمی و جە نەهایەتەنە خزمەت بە پێشرەفت و ترۆقیو کۆمەڵگاین؛ وە جە پاڵشەنە ئالارم داین پا کاربەدەس و دەسلوایاوانە کە ئارۆ بیێنێ بە نمایەندەو خەڵکوو ئا کۆمەڵگایە، کە بزانا ئینای چیروو زەڕەبینوو خەڵکینە و نمەتاوا بەبێ ئەهەمیەتدای و ئەرزش نیارەی به خواستوو خەڵکی، حەر کاریە پەنەشا وەش بۆ کەرانێ و دیگەرانی حەر بە هیچ بنیارە.
بەڵام با بلمێ سەروو خودوو پەیکەرەکەی:
حەقێقەتش پەیکەرەکە فرە کلیشەیی وەش کریان. ڕوخساریە وشک و ڕواڵەتیە بێ ڕۆح. ئانڎە کلیشەیین ماچی وەڵتەر سەڎجارێ دیەنت. ئینسان نمەتاوۆ بەهیچ شێوییە پهیوەندیی مەعناییش چەنی گێرۆ. پاسە دیارەن وەختوو وەش کەردەیش هیچ سەرنجیە نەدریان ئەو لاو ئێلێمانە فەرهەنگی و ڕەسەنەکاو مەنتەقەکەیوە. ژستوو پەیکەرەکەی ژستیە وشک و بێڕیتم و بێمەعنان؛ بە قەڎوقامەتیە کۆڕ و ئەوەچەمیا کە جیاتی ئانەیە وەقار و شکۆو مامۆسا بێسارانی بارۆوە یاڎما، فرەتەر هەستوو زەلیلی و زەبوونی و بێدەسەڵاتی مەبەخشۆ بە وینەری. وەختیە جە پەشتیوە چەمش پەی مەوزی، جلوبەرگەکەش فرەتەر پێسەنە جلوبەرگوو خاتوونیە کە "گجیوسەڵتە" وەرشەنە بۆ تا پیایە خەڵکوو ئا مەحاڵێ. بەشوو لێواری و نیمتەنەو پەیکەرەکەی پێسەنە قۆتەرەو درەختیە وشکی، کە حەرکەسیە بێ بەهرە جە هونەروو پەیکەرسازی، مەتاوۆ وەشش کەرۆ. مامۆسا بێسارانیی فەقیر چی پەیکەرەنە، دەسوو چەپیش جۆریە ناهومێڎانە هۆربڕیەن ئەجۆ نریابۆ دڵش کە قەرار نییەن پاداشوو ساڵها خزمەت و خاسەیش دریۆ دەسی ڕاسیشوە. پێسە زانابۆش چی ڕۆزگارەنە جوابوو خاسەی بە خاسە نمەدریۆوە و نەتیجەو کەردەوەیش نەک بە جزاو خەیرەی بەڵکوو بە سزاو شەڕی جوبرانوە مەبۆوە. ئەحواڵاتوو ئی پەیکەرەیە بە گردی، بەجیاتیو ئانەیە وزۆماوە فکروو ویری بەرز و ڕۆحی ئازاد و گیانی شاڎوو مامۆسا بێسارانی، فرەتەر مەوزۆماوە ویروو حاڵوئەحواڵوو ئارۆو خەڵکی، کە چیروو فشاری مادی و ڕەوانی ئی دەورە و زمانەینە، قامەتشا و ڕۆحشا بییەن بە کەمان و ئەلفوو باڵایشا بییەن بە نوون.
خولاسەو کەلامی، هیچ زەوقیە شاعێرانە و هونەرمەندانە چی پەیکەرەنە نمەپیویۆ و هیوادارەنا فرە زوو فکریە پەی ئێسڵاح یا ئەوەواڕایش کریۆ؛ کە من بەشەخسە باوەڕم نییەن کاریە پێسە پی زووانە سەرگێرۆ. بەداخوە پەیکەرەکە فرە فرە ناشیانە و نامەسئوولانە وەش کریان و بە هیچ جۆریە نییەن شەئنوو مامۆسا بێسارانینە. گوایا بێسارانی جە تەندیس و سەردیسەنە شانسش نییەن. ئانە جە پەیکەروو مەریوان و سنەیش، ئینەیچە جە هینەو بێسارانیش.
هیوا عەلیڕەمایی_سنە
1404.10.04