ڕۆشنەوە کەردێو سەروو «بێسارانی شاعێری سەد هەزار ڕەنگ بین» .... عهبدوڵا حهبیبی
ڕۆشنەوە کەردێو سەروو «بێسارانی شاعێری سەد هەزار ڕەنگ بین» نویستەو کاکە «عەدنان زەبێحی» ........ عهبدوڵا حهبیبی
دماو دەسوەشی جە کاکە عەدنانی که بە وێش زەحمەتش دان و تەماشاو دیوانەکەیش کەردەن و سپاس پەی ئیشارە کەردەیشا بە بڕێو خاڵا چێروو نامۆ «خاڵە بەهێزەکان»یەنە. موازۆ پەی ڕوشنەوە کەردەی ئا خاڵا کە پێسەو «کەم و کۆڕی و خاڵە لاوازەکان» ئاردێنێش، فرە بە کۆتایی بە چن خاڵا ئیشارە کەروو:
وەڵێ ئانەیەنە کە ئیشارە کەروو بە خاڵەکا موازۆ ئانەیە واچوو کە ئا چێوێ کە پەنەوازێنێ جە وەڵینەو دیوانەکەیەنە ئاماینێ و ئەگەر بە وردی سەرەنجوو ئا وەڵینەیشا دەیا (کە دیارا فرە بە پەلە و بە چەموو شەک و گومانیەوە تەماشەشا کەردەن) ڕەنگا ئا مەتەڵبێ کە وارەنە ئیشارەشا پنە کەروو، ڕۆشنەوە کەردەیشا لازم نەبیایا:
1ـ درۆسا ئێمە نوسخەو «کەشکووڵوو شێخ عەبدولموئمێن مەردۆخی»ما پێسەو نوسخەی بنەڕەتی گێرتەن. بڵام ئێمە هیچ شێعرێوەما بە پاو ئانەیە کە چا نوسخەنە نامەینە لا نەبەردێنە و بە پێچەوانە، فرەو ئا شێعرا چا نوسخەنە ئاماینێ و سەرشاوە نامۆ شاعێرەکەیشا نویسیاینە! ئا کەشکووڵە جە ساڵەو 1196 تا 1198 کۆچی مانگیەنە و جە «سنە»نە نویسیان کە تەقریبەن کەرۆ 240 ساڵێ چیەو وەڵتەر (بەعیدا جە کەسێوی کە تا ئەندازێو جە ئەدەبیاتی کلاسیکی سەرە بەربارۆ فەرماوۆ کە ئەدەبیاتی شەفاهیش فرەتەر قەبووڵا تا نویستەو دلێ نوسخە خەتیەکا). هەر پاسە کە جە وەڵینەو کتێبەکەینە ئامان ئێمە فرەتەر جە 14 نوسخە خەتیا وەروو دەسیمانە بیێنێ، چانیشا نوسخەو سەیێد ئێسماعیلی کە بە خەتێوی ڕێک و پێک و جە ساڵەو 1214 کۆچی مانگیەنە نویسیان یانێ فرەتەر جە 220 ساڵا وەڵتەری. هەر پاسە گردوو ئا نوسخا کە پەی نویستەی دیوانە وەڵینەکا کەڵکشا چنە گیریان.
2ـ فەرماوانشا کە بە هەڵە بڕێو جە شێعرەکا کە جە دیوانە وەڵینەکانە ئامەینێ ئێمە لابەردێنێ.
کاکە عەدنان گیان! هەر پاسە جە وەڵینەکەنە ئیشارەم پنە کەردەن من 5 ساڵێ خەریکوو ئی هەرمانێ بیەنا، گردوو ئا نوسخە خەتیا کە شکەم بەردێنێ (جە ئێران و عێراق و کتێبخانەکاو ئورووپایەنە و ...) گلێرێم کەردێنێوە و ئیسە فرەتەر جە 400 نوسخە خەتیا هەنێ وەروو دەسوو منەنە کە دانە دانەو ئا نوسخامە تەماشا کەردەن و ئەگەر یاگێوەنە تەنیا یەک بەیت جە بێسارانیچ ئامایبۆوەرچەمما گێرتێنە (مەگەر نوسخێو جە یاگێوەنە بۆ کە من نەزانابۆم پنە کە ئێمکانش فرەن، بەڵام باوەر مەکەروو جە ئا نوسخا قەدیمی تەر بۆ).
ئەگەر بە وردی تەماشاو وەڵینەو کتێبەکەیتا کەردەبۆ جە لاپەڕەو 78 و 79 یەنە ئا پارچە شێعرێ کە لابریاینێ، ئاماینێ و نویسیان هەر کام هێنێ چ شاعێرێویەنێ. کە پاسنەنە خۆ ئێمە مەتاومێ بە زۆر واچمێ هێنێ بێسارانیەنێ. پەی نموونەی جە ڕەدیفوو پارچە شێعرەو «تاف دێوانە»و بێسارانیەنە یەرێ پارچە شێعرێ نویسیاینێ کە هەر کام شاعێرەکەشا دیارا و تەنانەت دوێ دانێشانە پارچە شێعرەکێ بە «مەولام» دەس پنە کەرۆ و بە پاو ئا بەشێ کە وەڵینەکەنە ئاردێنەم (مەولاو شاعێرا)، خەتاب بە بێسارانی نویسیاینێ و جە نوسخە خەتیەکاچەنە سەرشاوە نامۆ شاعێرەکاشا نویسیاینە کە چێگەنە وێنەو بڕێو جە ئا نوسخا منیەورە. ئا پارچە شێعرێ ئینێنێ :
ـ تاف دێوەزناو ( کە سەرشەوە نامۆ شاعێرەکەیش نویسیاینە و شێعرۆ شێخ جمال الدین مردۆخیەنە کە کەرۆ تاتەو نویسەروو نوسخەکەی!) ئی پارچە شێعرێ جە نوسخەو مەرحووموو سەیێد تاهێر هاشمیچەنە ئیشارەش پنە کریان کە هێنۆ بێسارانی نیەنە! جا کاکە حەکیم مەڵڵا ساڵح با وجوودوو ئانەیە کە نوسخەکەش بیەن و نویستەکەو مەرحووموو هاشمیچش دیەن، باز دلێ دیوانەکەیەنە ئاردێنەش و کارێوش کەردەن کە ئیسە جەنابت بە شێعرەو بێسارانیش بزانی!
ـ مەولام بێ قەرار ( شێعرەو مەولانا فەڕڕوخ پاڵنگانیەنە و سەرشەوە نویسیان)
ـ مەولام دەردشەن (شێعرەو مەڵڵا حافێز فەرهادیەنە و سەرشەوە نویسیان)
موازۆ پانەیە ئیشارە کەروو کە من هیچکام جە پارچە شێعرەکاچم لا نەبەردەنێ! بەڵکووم هەر کام هێنەو هەر شاعێرێوی بۆ و جە ڕەدیفوو پارچە شێعراو بێسارانیەنە نویسیایبۆ، جە شەرحوو ئا پارچە شێعرێنە و جە پاوەرەقیەنە ئاردێنێم.
ئینە نموونێو بێ جە لابەردەی شێعرەکا کە فەرماوانشا « لابردنی چەندین پارچە هۆنراوەی جوان کە لە دیوانە چاپکراوەکانی پێشوودا هەن! وا دیارە که کاک عەبدوڵا هۆی ئەم کارەشی لە پێشەکی و سەرەتادا وتووە:
"لە نوسخەکانی بەردەستی بە تایبەت نوسخەی (ک) کە بە بنەما گیراوە، نین! سەبک و ناوەرۆکیان لە بێسارانی ناچێ! لەوەش تێپەڕیوە، جیا کردنەوەی شێعری بێسارانی زۆر هاسانە!". ».
3ـ هەر پاسە ئیشارەشا کەردەن : « بە هەڵە چوونی کاک عەبدوڵا لێرەوە دەست پێ دەکات کە نوسخەی (ک) بە بنەما دەگرێ؛ بەو هۆیەوە کە کۆن ترینە. ئەوەی که ڕوونە ئهوهیه که لەو نوسخانەی کە تا ئێستا کەڵک وەرگیراوە، هیچکامیان هی سەردەمی بێسارانی نین وه بە خەتی شاعێریش هیچ نووسراوەیەک لە بەردەستدا نیە؛ لە کاتێکدا ئەم قاعێدەیە بە هۆی ژیانی نالەباری شاعێرە کلاسیکەکانمان، زۆربەی هەرە زۆریان دەگرێتەوە و بەشی زۆری ئەدەبی کوردی دەماودەم (شەفاهی)یە؛ تەنانەت فولکلوری دەوڵەمەندی ئێمە لەوێوە سەرچاوە دەگرێ کە بەشێکی زۆری شێعر و نووسراوە و... لە خۆ دەگرێ، چ گارانتیەک هەیە کە یەک نوسخە تەواوترین بێت؟ بەبڕوای من، مەرجیش نیە کە کۆن ترین نوسخە ڕاست ترین بێت. ئەوەی کە بێسارانی سەبکی تایبەت بە خوێ هەیە و شێعرەکانی جیاوازن قسەی تێدا نیە، بەڵام بێ بەڵگەی بەهێز لابردنیان ناشیاوە و بە بڕوای من پێویستی بە لێژنەیەک لە پسپۆڕان و شارەزایانە. ئەمە بە جۆرێک بەخشین لە سفرە و خوانی خەڵکانی تره کە لە باری ئێخلاقییەوە نا شیاو ئەژمێردرێ.»
بە ڕاسی یاگۆ پەرسێنە کە کاکە عەدنان چەنی بێ هاگا جە هەرمانەکۆ ئێمە ئا بڕیارشەدان، متاڤوو واچوو کە درۆسا گردٚ کەس پەی وێش ئازادا نەقد کەرۆ بەڵام نویستەی ئانەیە «بێ بەڵگەی بە هێز»، «پشت بەستن بە یەک بەڵگە» و ... درۆس نیا. کاکە گیان ئەگەر تەماشاو وەڵینەو ئا دیوانیتە کەردەبۆ کە پەی جەنابیت بەڵگەن! (پەی نموونەی دیوانی بێسارانی حەکیم مەڵڵا ساڵح) وینی کە جە دوێ نوسخا ئێستێفادەش کەردەن یۆشا نوسخەو سەیێد تاهێر هاشمی و ئەوشا نوسخەو مەڵڵا موحەممەد ڕەشید مەعدوومی کە ئادٚیچ سەیێد تاهێر هاشمی تەسحێح کەردەن پەیش کە من هەروێم ئینای لاوە و چێگە نموونەشا منیەورە و پەی ئاشنایی فرەتەری چنیشا تەماشاو وەڵینەو «دیوانوو بێسارانی» فەرماودێ.
ئینەیچە پەلوو ئەوەڵی و پەلوو ئاخروو ئا نوسخەو مەڵڵا موحەممەد ڕەشید مەعدوومی کە پەی دیوانوو بێسارانی( حەکیم مەڵڵا ساڵح) کەڵکش چنە گیریان. و ساڵەو 1341 ک. ڕ( 54 ساڵێ چیەو وەڵێ نویسیان). ئێتر با وانەر وێش قەزاوەت کەرۆ کامشا فرە موعتەبەرا!
4ـ فەرماوانشا « خۆ بەستن بە یەک نوسخەوە، وای لە کۆوەکەر کردووە کە تەنانەت ئەو شێعرانەی بێسارانی که ساڵەهایە بە ڕەوانی لە سەر زارانن و لە دیوانەکاندا هەن لە بڕێ جێگا بە ئاڵووگۆڕی ناشیرین وا لێ بکات که جوانیەکەی جارانیان نهمێنێ و تەنانەت لە باری مووسیقای شێعرەوە تووشی گرفت ببن.» و هەر پاسە بڕێو بەیتێش ئاردێنێوە کە بە یاگۆ چێشی چێش ئامان.
کاکە عەدنان گیان! ئا شێعرێ کە خەڵکی جە ڕوەو دیوانەکاوە وەنێنێوە و پەیش هەن حێفێزچشا کەردێبا، وەختێو کە بە چەندین بەڵگێوە بە هەڵە نویسیاینێ، من نامانا پێسەو کەسانێوی کە تا یەک نوسخەی خەتیشا گنۆ مشتە و بێ ئانەیە بزانا ڕێک و پێک بواناشەوە دیوانوو شێعراو شاعێرێوی بە هەڵە چاپ کەرا، هەرمانەکێم کەروو! من چێگەنە پەی ڕۆشنەوە بیەی ئا باسیچە تا ئا یاگێ پەیم کرێۆ وێنەو نوسخەکا بە دیاری کەردەی ئا بەیتا منیەورە تا پەیتا بەرگنۆ ئا بەیتێ وەڵتەر بە هەڵە نویسیاینێ، هەر چەند لاو شمەوە ئانێ وەشتەرێ با! بەڵام من پێسەو شمە تەماشاو شێعرەکام نەکەردەن و شۆنۆ ئانەیەوە بیەنا کە درۆسەکەیشا بنویسوو، بە بەڵگە نەک بە وەش ئامای یام زەریف بیەی!.
من پەی نموونەی چێگەنە جە نوسخاتەری جیا جە نوسخەو (ک) یەک و دوە نموونێو ماروەوە پەی شاهێدی کە ئێمە بە پاو نوسخەکا شێعرەکێما نویسێنێ.
بە ڕاسی بەر ئاردەی گردوو ئا شێعرا جە دلێ نوسخە خەتیەکانە و دیاری کەردەیشا هەرمانێوە زەمانبەرەنە و چێگەنە تەنیا دوێ نموونێم ئاردێوە و ئەگەر دڵشا پووە بۆ و هەر پاسە کە وەڵتهریچ واتم من حازرەنا گردوو نوسخە خەتیەکا بنیەو وەروو دەسی تا دیاری دۆ کە ئی هەرمانێ چەنی کریاینە.
5ـ یۆتەر جە خاڵەکا کە ئیشارەش پنە کریان ئینەنە: « بێسارانی زادە و پەروەردەی بەشێکی هەورامانە کە بە ژاوەرۆ ناسراوە. هێندێک جیاوازی لەشێوەزاری ژاوەرۆ و دیکە ناوچەکانی هەورامان هەن. زمانی شاعێرە کلاسیکە هەورامی بێژەکان، وەکوو بێسارانی، مەولەوی، سەیدی، کۆماسی، مەلای جەباری، وەلی دێوانە، خانای قوبادی، سەی یاقووی مایدەشتی و ... تەنانەت ئەدەبیاتی یارسان، لە سەر زمانی هەورامی ژاوەرۆیە. ».
ئی قسۆ کاکە عەدنانیە تا ڕادێو درۆسەنە و ئێمە جە زەمانێوەنە زوانێوی یۆگیری شێعرێما بیەن کە فرە نزیک (جە فێعلەکانە) بە زوانوو ژاوەرۆیا و پێسەو زوانی شعری جە سەدها ساڵێنە تەماشە کریان نەک تەنیا پەی هەورامی زوانەکا بەڵکووم پەی بەشێوێ فرێ جە کوردستانی. تا ئێگە باسێوما نیا. بەڵام جە درێژەو ئی باسیەنە فەرماوۆ « بە داخەوە کاکە عەبدوڵا لە چاپی دیوانی بێسارانیدا بە دەس تێوەردان، ئەمەشی تووشی ئاڵووگۆڕ کردووە و زاراوەی زێدی خۆی (نۆتشە) بە سەردا سەپاندووە. لەم جۆرە دەسکاریانە کەم نین. بۆ وێنە:
"مەرگێۆ - مەرگێ"
"بابۆی - بابە"
"جیۆتی - جیاتی"
"پەرێو - پەرێ"
"یەرێو - یەرێ"
"ئەوسە - ئەۆسا"
"مزدانی - مزگانی"
"یابیەن - هابیەن"
"هۆ - خۆ"
"بەڕەزایێو - بەڕەزایێ"
و ...
*باسم ئینا سەروو ئینەیە: من ئی بەشێ جە نویستەکەو کاکە عەدنانی نە تەنیا بە «نەقد» مەزانوو بەڵکووم بە «توهمهت» و بە «تەوهین»ش مزانوو!
کاکە گیان جەنابت چەنی بێ بەڵگە ئا قسێتە کەردێنە؟ جەنابت کام نوسخێ خەتیێ بێسارانیت دیێنێ؟ جەنابت چەنی مزانی کە 400 ساڵێ وەڵتەر جە ژاوەرۆنە چەنی قسێشا کەردێنێ؟ جەنابت چن ئاگاهیت هەن جە ئەدەبیاتی کلاسیکوو ئا سەردەمیە؟ ئایا ئەسڵەن مزانی کە «جیۆتی» ئیسە جە نۆتشەنە کە هیچ جە هیچ بەشێوۆ هەورامانیەنە مەواچیۆ؟ جەنابت تا چ ڕادێو ئاشناییت چنی لەهجەکاو زوانی هەورامی هەن؟ و ....
بە ڕاسی یاگۆ سەرەسڕ مەنەیا کە پاسەتە واتەن. من جیا چانەیە کە چێگەنە پەی نموونەی پەی ئا کەلیما بڕێو وێنەو نوسخەکا منیەورە (نەک یەک نوسخە بەڵکووم چنها نوسخێ) بە جەنابیچت ماچوو: حازرەنا هەر یاگێوە کە جەنابت فەرماوی و بە حزووروو هەر کەسی کە فەرماوی حزووری سەروو ئا قسێتا باس کەرمێ.
ئانەیچە ماچووکە کەلیمێ کە هیچ، تەنانەت یەک حەرف جە شێعراو مەولەوی بێ بەڵگەی موحکەم و باوەر پنە کریا نەفاڕیان!
خۆ مەکریۆ کە من جە دلێ دیوانەکەیەنە گردٚوو ئا نوسخا کە کەڵکم چنە گێرتێنێ چاپێشا کەروو! بەڵام ئانەیە واچوو کە کەلیماتێو پێسەو «جێوتی، بابۆی، پەرێو، ئەوسە» جە فرەو نوسخەکانە (متاڤوو واچوو نزدیک بە گردوو نوسخەکا) پاسە ئاماینێ. ئەگەر جە دیوانە چاپ کریاکانە ناماینێ ئانە ئێتر ئەوەوانای سۆرانیا بیەن جە ئەدەبیاتی کلاسیکوو ئێمە کە دیارا جەنابیچت ئانەتە بە دڵا، بەڵام ئەسڵ درۆس بیەیا نەک بە دڵ بیەی. دیسان ماچوو یەک حەرف جە شێعراو بێسارانی بێ بەڵگە نەنویسیان دلێ «دیوانوو بێسارانی».
ئا نوسخێ کە ئێمە کەڵکما چنە گێرتێنێ متاوو واچوو هیچکامشا نە تەنیا نۆتشەنە بەڵکووم هەر جە هەورامانەنە نەنویسیاینێ! و جە وەڵینەو دیوانەکەیەنە بە وردی گردێما ئەژناسنەینێ و نامۆ نویسەریشا و ساڵەو نویستەیشا ئاماینە.
6ـ یۆتەر جە باسەکاو کاکە عەدنانی ئینەنە : « دیارە ئەم دیوانە سەرەڕای پێوە زیاد کردنی چەند شێعرێک، سەرجەمی شێعرەکانی بێسارانی ناگرێتەوە. بۆ وێنە، من بۆ خۆم لە نوسخەیەکی نایاب دا کە لەبەردەستم دایە، شێعری بێسارانیم هەن کە تا ئێستا لە هیچکام لە دیوانە چاپکراوەکاندا نین. هۆنراوەی تریشم هەن کە لە دیوانە چاپکراوەکاندا بە ناتەواوی هاتوون و هەندێکیش ڕاست تر نووسراونەتەوە.»
نە من نە هیچکەس تەر مەتاوۆ ئا ئێدێعای کەرۆ کە ئی دیوانە تەماموو شێعرەکاو بێسارانی گێرووە و بێ شک مەگێرۆچشاوە.
بەڵا من تا ئا یاگێ تاوابۆم جە گردوو دنیاینە (نەک هەر جە هەورامانەنە یام بە گردی جە کوردستانەنە) گێڵانا شۆنۆ نوسخە خەتیەکارە. پەیش هەن یۆ پێسەو جەنابیت نوسخێ خەتیێش لاوەبا کە ئێمە نەدٚیێبا. بەڵام چێگەنە پێسەو حەزێوو وێم داوا کەروو کە فەرماوی ئا «نوسخە نایاب»ە کاما و ئەگەر کریۆ وێنەو چن بەرگێویش بنیەیرە و فەرماوی کە کێ نویسەن و کەی نویسیان.
7ـ یۆتەر جە باسەکاو کاکە عەدنانی ئینەنە:
« پێشەکی دیوانەکەش کاڵایەک نیە لە ئاستی باڵای بێسارانی بێت. دابەش کردنی شێعر و ئەدەب لە باری زانستیەوە بە پێ وەرزەکان ناکرێ (بەهار و پاییز). ئەوانە کە بێسارانی بە دانەری مەکتەبی ڕۆمانتیک دەزانەن و شارەزای قۆتابخانە ئەدەبیەکانن، دەزانن کە دابەش کردن بە پێ وەرزەکان، دابەش کردنێکی ڕواڵەتیە نەک ناوەرۆکانە. ئەوەی کە شێعری بێسارانی سەرە ڕای باڵی ڕۆمانسی پڕاوپڕی فەلسەفە و پەند و ئێخلاقە، لە باری زمانەوە پاراوە و لە باری سەبکەوە تایبەتە، نەخراوەتە ڕوو. کام شاعێرمان هەن کە شێعری بە وەرزەکانا نەوتبێ؟ بەڵام ڕۆانین و وتنی بێسارانی، جیاوازە! ».
کاکە عەدنانی ئازیز!
بە پاو ئانەیە کە من هەر کام جە شێعرەکاو بێسارانیم لانی کەم 20 جارێ وەنێنێوە! مەکریۆ نەیاوابوەنە ئا خاڵا. ئەگەر گەرەکم بیایا ئا دەسەبەشیە کەروو سەروو شێعرەکاو بێسارانیەوە و گەرەکم بیایا بە پاو مەکتەبە ئەدەبیەکا و پا چەمەوە شیکاری سەروو شێعرەکاو بێسارانی کەروو پەیش هەن دیوانەکە بیایا فرەتەر جە چن جڵدا. بەڵام ئانە هەرمانەو (گلێرەوەکەردەی و لەیەکەوەدای) نیەنە و ئەگەر تەماشاو جڵدوو دیوانەکەی کەردێ پاسەشە پووە نویسیان!
ئانە کە جەنابت فەرماویش متاوۆ هەرمانۆ چنها پایان ناما و تێزا بۆ کە وەڵتەریچ کەم و کۆڕ کریاینێ و ئیشەڵڵا دماتەریچ کریا.
بەڵام دەسەبەش کەردەی شێعرەکاو بێسارانیپا جۆرە کە من نویسەنم تەنیا ئا دەسەبەشەنە کە لانی کەم 240 ساڵێ وەڵتەر کریان و جە دلێ نوسخە خەتیەکانە پاسە ئامان.
8- ئاخروو باسەکەو کاکە عەدنانی ئینە بێ:
«کورتە سەرنجێک بوو لە دیوانە تازەکەی بێسارانی. وێڕای ڕێزم بۆ کاکە عەبدوڵا، هیوادارم لە پێداچوونەوەیەکی زانستیانە و هەمەلایەنە لە چاپەکانی داهاتوودا سەرکەوتووانە تر بێتە مەیدان. ماندوو نەبێت و ڕەخنەکانم بە دڵ نەگرێ. بەو هیوایە، کتێبخانەی کوردی لە داهاتوودا شاهێدی ڕازاوەترین و تەواوترین دیوانی ڕێک و پێکی بێسارانی بێت.»
وەڵێ گردٚ چێویەنە واتم و ئیسەیچ ماچوو کە سپاس پەی سەرەنجەکاتا.
هیچ هەرمانێوە بێ نەقسە نیەنە و منیچ مەواچوو ئی هەرمانێمە بێ نەقسەنە، بەڵام ئانەیە ماچوو کە جە بەشەو «کاریگەری بێسارانی سەروو شاعێرەکاوە» و هەر پاسە بەشەو «مەولاو شاعێرا»نە ئیشارە کریان بە بڕێو شێعرا، ئا شێعرێ هەر پاسە و بە «ئامای وەرەوە» هۆرنەچنیاینێ! گردوو دیوانەکاو شاعێرەکا (ئانێشا کە دیوانشا چاپ کریان) ونیاینێوە تا یاگەپاو بێسارانی دلێ شێعرەکاشانە بیۆزیۆوە! هەر پاسە گردوو ئا نوسخە خەتیا کە جە شاعێرەکاما بیێنێ و هەڵای دیوانشا چاپ نەکریان بە وردی وانیاینێوە تا ئا دوە بەشە نویسیاینێ.
فەرماوانتا ئیشەڵڵا دمایی بەوشەوە پۆرە پەی چاپی دماینی. سەروو چەما و حەتمەن ئا کارە کریۆ. بەڵام بە پاو ئا دوە خاڵەیە (هەر تەنیا ئا دوە خاڵە کە ئیشارەم پنە کەردێ) لانی کەم متاڤوو واچوو کە ئا هەرمانێ کە پەی بێسارانی جە ئی دیوانەنە کریاینە تا ئیسە پەی هیچ شاعێریوی کوردی نەکریاینە. من بە ئی قسێ نە گەرەکما منەتە سەروو وانەری بنیەو نە کەسێوتەری، چوون من چنی شێعرەکاو بێسارانی گەورە بیەنا و ژیوانا و «چون عشق حرم باشد سهل است بیابان ها».
جە ئاخریچەوە پەی (پێداچوونەوەی زانستی) دیسان عەرز کەروو ئانە چێوێو نیا کە جە دیوانوو شێعراو شاعێرێویەنە کریۆ بەڵکووم ئەگەر بوازۆ (کە موازۆ) مشیۆم بە جیا کارش سەر کریۆ.
ئیشەڵڵا بتاومێ جە دماڕۆنه هەنگامێ عالتەرێ هۆرگێرمێ پەی ئەویتەر شاعێرەکاما بە پاو ئا نوسخە خەتیا کە هەنێ دەسماوە.
دیسان سپاس پەی سەرەنجەکاتا و من جە نەقدەکەو شمە عاجز نیەنا بەڵام ئا بەشێ کە فەرماوانتا (دەس تێوەردان) و (سەپاندنی لەهجەی خۆی) بێ شک درۆس نیا و گردوو نوسخە خەتیەکا ئینای لامەوە و وەروو دەسیەنە و حازرەنا شمەیچ تەماشاو گردی کەردێ بە وردی.
ئیشەڵڵا خودٚای گەورە جە خەتایاو گردیما ویەرۆ و ڕۆحوو حەزرەتوو مەولانا مەڵڵا موستەفای بێسارانیچ دەسماوە ڕازی بۆ.
بهڕاوهبهرو وێبلاگهی: ئهوهجهش به واتهین که کاک عهبدوڵا حهبیبی کۆمهڵه وێنێو جه نوسخه قهڏیمیهکاش پهی سهلهمنای فرهتهرو بابهتهکهیش کیاسته بێ پهیما که به داخوه نهکریا چێگه وهزنمێشاره. بهڵام پهی چهم پهنه کهوتهیشا، تاودێ سهردانو کاناڵهو قهڵهمو ههورامانی کهردێ https://t.me/qelemuhewramani