وبلاگ فرهنگی هورامان
ڕۆیه جه ڕۆوا
شان به شانۆ پێشمهرگهکا
ههڵمهته بهرمێ سهرتا
ئێمه ڕۆڵێ ڕووجیاری و ئههوورای مهزدا
مهیمێ پهیتا !!
بهڵام نهک پهی کوشتهیتا
پهی ئاوهردهیتا تێکهڵاو به ژیوای کهردهیتا
.:. سهرچهمه : یانهو سیاوهشی
ههورامان در اصل و به زبان اوستایی به صورت ئورومون بوده است که در اثر گذر تاریخ و تغییر به صورت ههورامان امروزی در آمده است،این کلمه همچنین در دیوان صهیدی شاعر بزرگ ههورامان به صورت ئورومون آمده است و به معنی ...
هورامی از کهنترین زبانهای آریایی است. در زمان بابان و اردلانیان، هورامی، زبان رسمی حکومت بوده است و همچنین زبان آئین یارسان(یاری) میباشد، بخش اعظمی از ادبیات کردی (به ویژه ادبیات کلاسیک) به این زبان است. تا یک قرن پیش هورامی زبان ادبی و رسمی کردها به شمار میآمد، بیشتر شاعران هرچند که هورام هم نبودند به این زبان شعر میسرودند. از ویژگیهای هورامی، تمایز بین مذکر و مؤنث است و...
مڵه جه دڕنهو دیوارهکهینه سهرهش کێشا بهروه تا بزانۆ ئی گرد گرموو قاڵه پهی چێشییا! لالۆی کهشاوهرز
مڵه تۆزیه لۆوسێش لێستێوه و دلێ دڵۆ وێشهنه واتش: بهشکیم واردهمهنیه دهردهو ئاما بۆ. بهڵام وهختێ بهسهشا باز کهرد،لاشهو مڵهی کهوت لهرزه لهرز، چونکوو لالۆی کهشاوهرز تهڵێ مڵهیش ئهستێ بێ
.مڵه ڕهمه ڕهم گێڵاوه پهی لێ باخی تا ئی ههواڵهیه بۆنێ به باقی حهیوانهکا. مڵهی ئاقیوهو شهڕ یاوێ به حهر کهسی واچێ: تهڵییه مڵهیشا ئاردێنه لێ باخی،ساحێو باخ تهلییه مڵهیش ئهستێنه
...این سوال سالهاست که مغز مرا دچار دغذغه و گمراهی و شک کرده که علت بی توجهی رهبران کورد (ایران و عراق) به زبان های کوردی جنوب کردستان (هورامی،کرمانشاهی،لکی و لوری )چیست؟دیروز لورها از کوردها جدا شدند، امروز کرمانشاهیها و فردا هورامی ها. تمام رهبران ما با قاطعیت ابراز میکردند که لورها کوردند اما شخصا خود بنده ندیدم که سالی یک بار، حداقل یک آواز به زبان لوری در این همه شبکه کوردی زبان پخش شود. امروز نوبت به کرمانشاهی ها رسیده که دیگر لازم نیست در موردش صحبت کنیم زیرا همه گواه بر آنند؛ و اخیرا هم شنیده ام که حزبی به نام حزب هورامی در کردستان تشکیل شده که ادعای جدا دانستن و استقلال قومی ،ملی و زبانی خود از کوردها را کرده اند و طرفداران آن هم به طرز بسیار چشمگیری در حال افزایش هستند. حال سوال اینجاست که دلیل این ثمرات چیست؟ نظر بنده این است:
اخیرا یکی از این گرانقدران و زبانشناسان البته از نوع زبانشناسی کاربردی، در نوشتهها و گفتههای خود بابی را گنجانده است در باب استاندارد نبودن زبان کردی هورامی. البته ایشان در بیان نظرات خود آزادند و این سامع و باصر است که باید بیدار باشد و سخنان وی را بی هیچ چرایی و امایی نپذیرد، و راقم این سطور هم در بیان نظر خود آزاد است و مخاطب سخن خود را نه آن ناظر بلکه سامعان و شنوندگان وی میداند.
این بی توجهی و بی عدالتی اعمال شده از سوی حکومت کردستان در حق مردم هورامان که قدیمی
ترین قوم ایرانی و قوم کورد هستند نشان می دهد که این حکومت دمکراتیک و ناسیونالیسمی کردستانی هنوز از بار فکری در مرحله ای خیلی عقب افتاده است. هنوز نه شناختی درست و حسابی بر سر وضع کوردستان دارند و نه برنامه ای مردمی و تجربه شده ی جهانی ...
